Het is de klassieke kwestie voor elke muziekliefhebber; welke platen zou je meenemen naar een onbewoond eiland? Niet te doen, die vraag. Het lijstje met favoriete albums heb ik inmiddels al tienduizend keer herschreven. Muziek die ik de ene dag geweldig vind, kan me namelijk een dag later ineens ontzettend irriteren. Dan weer vind ik The Beatles een geweldige creatieve en vernieuwende band, en dan vind ik hun pretentieuze gefrats niet te harden. Dan vind ik The Stones weer geweldig vanwege hun authentieke working-class rock-met-ballen, en dan vind ik Keith Richards ineens weer een ontzettende kutgitarist die nodig eens bijles moet krijgen. Dan ben ik weer helemaal in de wolken van Peter Gabriel, en dan bezorgt zijn huilerige politiek-correcte blanke schuldgevoel me weer plaatsvervangende schaamte. En dan krijg ik weer tranen in mijn ogen van Bach, maar dan hoor ik een dag later toch liever James Brown.
Dus het is verdomde moeilijk. Iets van Zappa. Iets van Debussy. Iets van Prince...
Tsja. Prince. Nah...
Eigenlijk is er maar één plaat die ik blind uit de kast zou trekken om mee nemen naar het einde van de wereld: Kind of Blue. Van Miles Davis natuurlijk.
Tot het verschijnen van dit revolutionaire album, heeft jazzmuziek altijd gevangen gezeten in een vreemde paradox. Jazz heeft namelijk de bedoeling de muzikant de vrijheid te bieden om te improviseren, maar om deze vrijheid te bereiken, dient te muzikant zich wel te committeren aan allerlei ingewikkelde harmonische schema's en de daaruit voorvloeiende toonladders. Met andere woorden: je bent vrij om te doen wat je wilt, als je je op *dit* plekje maar kiest uit die-en-die tonen, en als je op *dat* plekje maar die-en-die tonen vermijdt.
Maar Miles Davis kwam, zag, en trok de hele boel binnenstebuiten. Hij bedacht dat toonladders niet gedicteerd moesten worden door de harmonische progressies, maar dat de toonladder juist het beginpunt diende te zijn. Eventuele harmonieen kunnen dan gebouwd worden aan de hand van de gekozen toonladder. Je geeft je muzikanten een warm bad van vertrouwd tonenmateriaal, en ze kunnen heerlijk hun gang gaan.
Schoonheid is pas schoonheid als er een vlekje op zit ter contrastering. Kind of Blue begint gelijk met haar tache de beauté: het een-tweetje tussen de piano en de contrabas in het intro van So What. Waarschijnlijk het enige stuk van de plaat dat vaker dan drie keer is gerepeteerd. Waarschijnlijk ook het enige stukje dat op noten is uitgeschreven. Afgesproken werk dus --- een verwijzing naar de oude manier van jazz spelen? Een knipoog van een briljante visionair, die wist dat na de voltooiing van deze opnames de dingen nooit meer hetzelfde zouden zijn?
Bas en piano sterven weg. Vertrouwd terrein wordt verlaten. De muzikanten dolen door het niemandsland en snuiven onwennig de lucht op. Ze blijven dicht bij elkaar, zoeken nog steun in de groep. Kleine pasjes, netjes op de weg blijven. Even een stapje omhoog, dan weer gauw terug naar beneden. Nog niet te diep het bos in.
Maar dan ineens is daar, bijna achteloos, een van de mooiste muzikale momenten die ooit werden vastgelegd; Jimmy Cobb slaat een break -krak!- en Miles, uw gids voor deze reis, meldt zich met een prachtige en perfect getimede inzet. Drummer en bassist geven gas, en wég zijn ze.
Wat volgt is een rondleiding door een nieuwe wereld voor vijf verwonderde muzikanten. Miles, die als een Grote Vriendelijke Reus het gezelschap zelfverzekerd en gedienstig op sleeptouw neemt, zorgt ervoor dat ze niks zullen missen. Elk hoekje en gaatje wordt uitgebreid bekeken. Enthousiast en relaxed keuvelend op hun instrumenten melden ze elkaar welke prachtige dingen ze allemaal tegenkomen. Kijk! roepen Coltrane en Adderley op hun saxen, daar staat een boom van blauwe mist, tussen struiken van valse lucht! Ze rennen er op af, en beschrijven het tafereel in geuren en kleuren, totdat Bill Evans de hele club met gedecideerde pianoakkoorden de heuvel opstuurt, om ook daar van het uitzicht te genieten. Dan vindt Cobb het wel weer mooi geweest, en gooit zijn stokken d'r in: kom jongens, doorlopen! Er is vast nog veel meer te zien.
Op de BBC zag ik ooit een interview met Davis, over de opnames van Kind of Blue. Zittend in de studio, en met een enorme lasbril op zijn knar, moest Miles de vragen van een intens benauwde bleekscheterige interviewer ondergaan, en uitleggen hoe het allemaal zo gekomen was. Opnieuw bleek dat je échte muzikanten gewoon muziek moet laten maken, en dat ze vooral niet hun mond open moeten doen. Het ging ongeveer zo:
"Errm, yes, Mr. Davis, could you elaborate a bit on the, eh, conceptual framework that was at the basis of this, eh, groundbreaking album, and, eh, how did you, eh, communicate your, eh, revolutionary approach on, eh, musical liberty and, eh, modal tonality to the members of the band?"
Miles keek hem aan of-ie water zag branden, en antwoordde uiteindelijk: "Well, those cats out there, they was all doin' the same ol'thing. And, well, we was jus' tryin' to do sumthin' diff'rent, y'know?"
"Errm, yes, but could you give some more, eh, exposure on the, eh, entire creative process that preceded these milestone recordings, no pun intended, hahaha!"
Minutenlang staarde staarde Miles, met die unieke zure kop van hem, bewegingloos naar de zwetende interviewer, zuchtte diep, en legde het toen nog één keer duidelijk uit:
Not some kind of blue, but the Blues. Ik zou Robert Johnson meenemen. En mijn gitaar. Dan bidden tot de duivel of mijn ziel genoeg is om als Johnson te mogen kunnen spelen.
Lyrisch beschreven deze muzikale groepsreis. Een onbewoond eiland, en wat neem ik mee? een hele partij zonnepanelen mee, accu's laptop en m'n collectie muziek m'n MFB boxen mengpaneel, en strat. schotel om me daarmee van internet te voorzien.
#3
22-10-2008 / 19:48:37 jelle
De mooiste So What video(helaas een paar seconden te laat startend, maar alsnog, real live, let ook op de ontspannen rokende en babbelende musici op de achtergrond, tijdens Coltrane's solo):
http://www.youtube.com/watch?v=P4TbrgIdm0E&feature... En dan hier nog een meer up-tempo versie, ook live:
http://www.youtube.com/watch?v=TR5b0Eryr1U&NR=1 Allemaal qua beeld en geluid wat krakkemikkig, maar juweeltjes voor de liefhebber.
#4
22-10-2008 / 21:02:17 jelle
So What met het complete intro(youtube is ook niet alles)
http://www.dailymotion.com/video/x42u0_miles-davis... Al zou ik niet graag freefight met jazz willen associëren.
Freejazz was dan weer wel redelijk gewelddadiger dan zoiets als Kind of Blue, maar ik heb zelfs bij 'n tv-optreden van Archie Shepp, op de NL-TV, ooit een acoustische bas-intro gehoord, in flamenco-stijl, waar de vonken van afvlogen.
(Bij goedwillende amateur-bassisten,(als ze dat kunstje wilden nadoen) vlogen dan de eelt-partikels om hun oren,)
But that's what boys separate from men ;-) )
Heb dit jaar Ron Carter nog aan het werk gezien op North Sea. Begon doodkalm ongeveer drie kwartier te laat omdat zijn minuscule percussionist ongeveer 2.198 verschillende trommeltjes, belletjes, rateltjes en allerlei andere tingeltjes en tangeltjes op precies de goede plek neer wilde leggen, en vervolgens graag zag dat er ook 2.198 microfoons aangesloten zouden worden om alles zo optimaal mogelijk uit te versterken.
Verder was 't een prettig optreden. Met name het contrast tussen de boomlange Carter, die bijna achter zijn bas in slaap leek te vallen van gemak, en het eerdergenoemde neurotische percussionistje leverde een interessant spanningsveld op.
Bobby Mc Ferrin is een fenomeen misschien ken je hem, wat deze man zijn stem kan...percussie 4 octaven throatsinging (ik ken geen goed nederrlands woord hiervoor) humor en uitstraling heeft Ave Maria vertolkt. (beide uitvoeringen laten zijn kwaliteiten zien)
Heerlijk zo relaxed deze Bobby Mc Ferrin
Eigenlijk moet je deze ook zien, zijn muzikale reis met Anita Vitale met het nummer Centerpieces. Ik probeer me voor te stellen, hoe het het voor haar moet zijn, om je gezicht en toon in de plooi moet zien te houden met zo'n kerel..
Ik las dat Lou Reed volgende week in Groningen is, lekker dichtbij (hij lijkt wel een beetje op Laurie Hugh) DoeptieDoeptiedoediedoediedoeDiedoep etc..
#11
27-10-2008 / 01:47:33 Dona Gal
Ik zou een en ander van Gal Costa meenemen.
Naamgeefster van mn account
Ook "Blue", maar dan in Brasil-Portugees
Mag ik weten hoe lang ik op dat eiland moet zitten?
Want als ik 20 jaar lang niets anders kan doen dan kokosnoten kraken en naar m'n favoriete muziek luisteren, is het na verloop van tijd m'n favoriete muziek niet meer. In dat geval kan ik beter rotmuziek meenemen waar ik toch al een hekel heb, maw alles wat ooit een MTV award heeft gekregen.
Maar als het enkel voor drie maanden is:
Bob Dylan
Blonde on Blonde
Blood on the Tracks
Desire
Live 1975
Oh Mercy
Bootlegs series 1, 2 en 3
Jimi Hendrix
Band of Gypsys
Electric Ladyland
Paul Simon
You're the one
Rythem of the Saints
Graceland
One Trick Pony
Daar lukt het wel mee.
Wilt u niet steeds uw naam in hoeven typen? Klik dan hier om te registreren!
