Mede onder invloed van programma’s als “Keuringsdienst van Waarde” heb ik de schuld voor dit fenomeen altijd bij “de commercie” neergelegd. Want bekwaamt “de commercie” zich niet enkel in besodemieterij? Geeft “de commercie” ons niet talloze reclamespotjes met gladgeschaafde modelmensen die in onbestaanbaar opgeruimde huishoudens gebruik maken van glimmende producten waar ze smetteloze resultaten mee bereiken? Zelfs de zakken chips die in reclames worden opengemaakt, kreuken niet. De keurig opgepoetste groenten bij de supermarkt zag ik altijd als een logisch gevolg van de opgesmukte schijnwereld waar alleen marketingmensen in geloven.

Maar nou las ik nog niet zo lang geleden een klein berichtje: de Europese Unie wil per 1 juli 2009 de richtlijnen voor het uiterlijk van groente & fruit versoepelen. De eurocommissaris van landbouw, Mariann Fischer Boel, vindt dat de regelgeving met betrekking tot het uiterlijk van groeten en fruit wel erg draconisch is geworden. Dit bericht intrigeerde me, en ik besloot een en ander eens na te trekken. En wat blijkt? De smakeloze designgroenten waar ik mij al sinds jaar en dag aan erger, blijken helemaal geen gevolg te zijn van commerciële hebzucht, maar juist van bureaucratische regelzucht.

Een greep uit een aantal bestaande regels:

• Klasse I komkommers dienen “praktisch recht” te zijn, met een maximale kromming van 1/10de gradiënt
• Bananen dienen juist wel gebogen te zijn. De regels bepalen dat de dwarsdoorsnede van een banaan, tussen de laterale zijden en het midden en haaks op de lengteas, minimaal 27mm dik dient te zijn. Ook mogen bananen niet korter zijn dan 14cm
• Groene asperges van klasse I dienen minimaal voor 80% groen te zijn
• Een tros druiven mag niet meer wegen dan 1 kilo
• Een uienstreng moet minimaal 16 uien bevatten

Met name de regel over bananen prikkelt mijn verbeelding. In mijn geestesoog zag ik al een dozijn ambtenaren, gewapend met passers, geodriehoeken en rekenmachines een tros bananen meetkundig te lijf gaan. Ook stel ik me eindeloze discussies over de groenheid van asperges voor: want als groen langzaamaan overgaat in wit, wanneer en waar houdt het groen dan op groen te zijn? En is de asperge dan wel voor 80% groen? En wat te doen als de controleur kleurenblind is? Je kan er maar druk mee zijn.

En natuurlijk liggen er geen commerciële motieven ten grondslag aan deze regelgeving. Want een logisch gevolg van deze Europese bedilzucht is uiteraard dat er dus massa’s groenten op de composthoop terecht komen omdat ze niet aan de hoge eisen voldoen. Verspilling van goede waren dus; de ware ondernemer een doorn in het oog! Als de kruidenier écht op de kleintjes mag letten van Europa, dan komen groenten van de tweede garnituur gewoon óók in de supermarkt te liggen; tegen een lagere prijs natuurlijk, maar beter een páár centen, dan helemaal geen.

Nee, die Europese regelgeving komt natuurlijk voort uit kleingeestige sentimenten als “marktbescherming”. Met name Spanje en Frankrijk zien graag dat de lat voor landbouwproducten zo hoog mogelijk wordt gelegd, om te voorkomen dat de markt wordt overspoeld met minder mooie maar goedkopere groenten uit Afrika. In plaats van de vrije markt haar werk te laten doen  --- dat wil zeggen: iedereen mag meedoen, en de keus is aan de consument --- wordt er met behulp van allerlei bestuurlijk kunst- en vliegwerk voor gezorgd dat niet-Europese producenten buiten de deur worden gehouden. Die krijgen hun geld wel via de door dezelfde Europese ambtenarenkliek gedirigeerde ontwikkelingsprojecten. Dat voelt voor ons ook een stuk beter.

Maar goed --- vanaf Juli gaat deze regelgeving dus veranderen, al vraag ik me af of het veel zal uithalen. De consument is inmiddels zó gewend geraakt aan zijn vlekkeloze tomaten en correct bemeten bananen, dat hij voor de minder geslaagde groenten waarschijnlijk zijn neus ophaalt. Ik vraag me zelfs af of supermarkten het überhaupt aandurven om hun vaste klanten op lelijke groenten te trakteren.

Daarbij blijft de boel natuurlijk wel gewoon door euroambtenaren geregeld worden, en die hebben nogal eens de neiging om regelgeving te versoepelen door juist nog meer regels toe te voegen. De paraaf over bananen krijgt dan gewoon een aantal extra bepalingen; de dikte van de dwarsdoorsnede mag dan wel lager liggen dan 27mm, maar dan dient de hypotenusa van  de steel een hoek van maximaal 30 graden te maken met het raakvlak van de kromme, en dient de maximale benodigde hefdruk voor het afbreken van de steel niet hoger te liggen dan 42 Newton/meter. Voor groene asperges zal de term "gradientgebied" worden ingevoerd; een aaneengesloten stengeldeel van maximaal 7% van de totale lengte van de asperge waar de kleur een variabele groenwaarde mag hebben. Uiteraard dient de gemeten groenwaarde wel op een golflengte van 510 nanometer te liggen, zij het met een variatie van 22%.  

Ik heb altijd een instinctieve weerzin gekoesterd tegen de Europese Unie, en dat is er sinds de ondemocratische pogingen een Europese grondwet door te drukken niet beter op geworden. En na lezing van dit soort verhalen vraag ik me serieus af of dit soort megaregeringen wel zo’n fijne toekomst voor ons in petto heeft. Goed, het zal zeker een hoop voordelen hebben, maar het kan dus blijkbaar óók gebeuren dat mensen die mij helemaal niet kennen en die ik niet heb gekozen en waar ik geen enkele invloed op uit kan oefenen wél voor mij kunnen bepalen hoe krom mijn bananen mogen zijn, en dat ik als consument niet tevreden mag zijn met een groene asperge die maar voor 60% groen is. En dat bevalt me maar matig.